Bạn có thể gặp bánh tráng cuốn thịt heo ở Huế, Đà Nẵng, miền Nam... hay món cơm
gà từ Bắc vào Nam đâu đâu cũng có. Thế nhưng nhắc đến Gỏi lá thì chỉ có ở Kon
Tum hay Phở khô là đặc sản của Gia Lai.
Gà nướng bản Đôn - Đăk
Lăk
Gà bản Đôn là gà thả vườn chính hiệu, ăn cỏ non, sâu bọ, lúa rẫy nên
thịt ngọt thơm săn chắc. Làm món gà nướng cần chọn những con khoảng chừng một
kg, làm sạch, để nguyên con, ướp muối ớt, một ít mật ong rừng và càng nhiều nước
sả càng ngon. Gà được kẹp vào thanh tre rồi đặt trên lửa than, quay đều đến khi
lớp da vàng bóng tươm mỡ, tỏa mùi thơm khiến gan ruột cồn cào.
Cách chế
biến này không nêm nếm quá nhiều gia vị nên mùi vị của gà không bị lấn lướt, giữ
lại nguyên lành vị ngon ngọt, thoảng nhẹ mùi thơm của sả và mật ong. Ăn đúng
điệu là phải chấm với muối ớt hoặc muối sả, giã muối hạt với ớt rừng xanh. Loại
ớt mọc hoang có vị giòn thơm đặc biệt đó sẽ đánh thức mọi cảm quan để bạn tận
hưởng trọn vẹn hương vị độc đáo của món đặc sản ngon tuyệt này.
Thịt nai
- Đăk Lăk
Thịt nai của núi rừng Đắk Lắk có vị ngọt, ít gân, phì nhiêu
trắng ngà, mềm hơn cả thịt bê non. Đặc sản nai 7 món gồm: nai nướng, nai lúc
lắc, nai xào lăn, sườn nai rán, nai nhúng giấm, cháo bao tử và nai khô. Tuy
nhiên ba món được ưa thích hơn hẳn là nai nướng, nai nhúng giấm và nai khô.
Trong số đó, nai khô nghe đâu là món lưu giữ nhiều nhất hương vị đặc
trưng.
Từng miếng thịt nai được dần đều bằng chày cho mềm và giúp thịt
mau thấm, mau chín. Gia vị ngoài sả, gừng, tỏi, ớt, muối, chẳng thể thiếu hạt
mắc khén cay nồng. Thịt được ướp ba tiếng rồi treo trên bếp lửa để khói bếp xông
chín, khi ăn đem nướng sơ lại. Miếng nai bên ngoài khô cứng nhưng bên trong vẫn
giữ màu hồng nhạt. Xé tơi từng miếng nhỏ, chấm với muối tiêu rừng trộn lá é để
vị hăng của lá é hòa quyện với vị mặn của muối làm miếng thịt nai cay nhẹ, dai
ngon càng ngọt thơm đằm thắm.
Cá lăng - Đăk Nông
Thuộc họ cá da
trơn, thường sống ở nơi thác ghềnh chảy xiết, cá lăng trên sông Sêrêpốk được
đánh giá là ngon nhất. Loại cá nước ngọt có vị ngọt, béo, thơm ngon này có thiết
chế biến thành rất nhiều món đặc sắc. Cá lăng nướng cuốn với bánh tráng, rau
thơm, khế, chuối chát cùng nhiều loại rau rừng như lộc vừng, sung, mơ… ăn kèm
chén nước mắm cay xè.
Cá lăng om chuối ướp kỹ với mẻ, ớt và một số gia
vị, hương vị đan xen giữa vị chua, cay, béo rất lạ miệng. Đặc trưng nhất phải kể
đến món lẩu cá lăng nấu lá giang. Lá giang khử mùi tanh của cá, hòa với vị ngọt
của thịt cá trong nồi lẩu sốt dẻo thơm nức tạo nên sức hút lạ kỳ. Ngoài ra còn
có các món chả cá lăng, cá lăng hấp, cá lăng xào tỏi hay cá lăng nấu
cháo...
Cơm lam - Đăk Nông
Đây là một món ăn đơn giản nhưng đòi
hỏi sự chế biến rất tận tường. Chặt lấy gióng lưng chừng cây nứa khô còn non.
Ngâm gạo nếp loại trắng, dẻo lẫn với lá thơm để qua đêm rồi vo sạch, trộn chút
muối, cho vào ống lam. Khi gạo đã đầy hai phần ba ống, rót nước suối mát lạnh
vào, tiếp đến nút miệng ống bằng lá dong hoặc lá chuối rồi đặt lên bếp lửa. Cơm
chín, mùi thơm của gạo quyện lẫn mùi tre dậy lên ngát không gian. Chẻ bỏ lớp
cháy đen bên ngoài, cắt khúc, khi ăn bóc bỏ lớp nứa, phối hợp cùng thịt gà hay
thịt heo rừng nướng, ngon nhất là chấm muối vừng. Hạt gạo bùi bùi, dẻo thơm của
món cơm lam đằm thắm vị ngon từ vùng đất bazan.
Bò một nắng chấm muối
kiến vàng - Gia Lai
Món ăn này chính là đặc sản đỉnh cao của phố núi Gia
Lai. Miếng bò ướp mắm muối, tiêu, sả, ớt hiểm rồi mang phơi nắng. Bạn nên nướng
thịt trên bếp than hồng cho vừa tới, nếu quá lâu sẽ khiến thịt khô cứng mất
ngon, sau đó xé sợi. Những sớ thịt đỏ hồng đó càng ngon hơn khi phối hợp cùng
thứ muối lạ lùng của vùng Ayun Pa, muối kiến vàng. kiến vàng trong rừng sâu rang
sơ, giã với ớt thật cay, kèm vài loại lá rừng, muối hột. Thưởng thức chung với
lá é càng thêm tròn vị với bò ngọt, kiến chua, muối mặn, lá é nồng. Thứ hương vị
đó đã một lần thưởng thức thì chẳng thể nào quên.
Phở khô - Gia
Lai
Đặc sản này còn có tên là phở hai tô, vì bánh phở và nước súp được để
trong hai tô riêng biệt. Bánh phở làm từ bột gạo, tròn mảnh tựa sợi hủ tiếu dai
mềm, được trụng chín rồi rắc thịt heo băm nhuyễn và hành phi lên mặt. Tô nước
lèo ngọt nhạt phối hợp từ xương heo và bò, trong đó có vài miếng thịt bò, bò
viên hoặc gà xé tùy khẩu vị mỗi người, điểm thêm màu xanh của hành
ngò.
Phở khô ăn kèm với xà lách, húng quế, giá trụng. Bạn sẽ nêm nếm xì
dầu, tương ớt, chanh, giấm cho vừa miệng, đặc biệt chẳng thể thiếu tương đen.
Phải trộn thật đều, thật thấm thì mới thưởng thức hết được hương vị của món ăn.
Gắp một đũa phở, cảm nhận vị dai của phở, vị mặn của tương, vị giòn của rau giá
rồi húp một muỗng nước lèo ngọt thanh, bạn sẽ khó lòng quên được món ăn đặc sắc
này.
Gỏi lá - Kon Tum
Đến Kon Tum cố định phải ăn gỏi lá. Món
ăn phối hợp đến 40-50 loại lá khác nhau như: lá cải, tử tô, đinh lăng, lá sung,
lá mơ, hành, rau húng, lá xoài, lá ổi, lá chua, lá chùm ruột, lá lộc vừng, sâm
đất, hồng ngọc, lá lốt, trâm, mã đề, diếp cá, quế, thuyền đất… Trong số đó luôn
có mặt ba loại: mơ lông, đinh lăng và lá sung.
Cách ăn món này cũng cần
đúng trình tự. trước hết, bạn cuốn lá cải hoặc lá mơ, kèm thêm lá chua hoặc vài
loại khác tùy ý, thành hình dạng như cái phễu nhỏ, sau đó cho vào thịt ba chỉ,
tôm rang, da heo thái mỏng, chẳng thể thiếu tiêu nguyên hạt, hạt muối, hành, ớt
xanh. Thứ nước chấm lệt sệt hòa lẫn giữa bỗng rượu với trứng vịt là yếu tố làm
tăng thêm nét độc đáo của món ăn. Bạn sẽ cảm nhận rất nhiều hương vị, chan chát,
ngòn ngọt, chút chua và chút béo. Sau mỗi cuốn rau, nhấp một ngụm rượu rễ cây
đinh lăng thì không gì sánh bằng.
Heo quay Măng Đen - Kon Tum
Heo
ở vùng Măng Đen được nuôi bằng thức ăn tự nhiên nên thịt đặc biệt săn chắc, ít
mỡ và rất bổ dưỡng. Sau khi làm sạch, tẩm ướp gia vị, người ta quay nguyên con
trên lửa than. Đến khi da căng vàng, giòn rụm, bạn sẽ ngửi thấy mùi thơm phưng
phức lan tỏa khắp không gian. Miếng thịt heo mang đậm hương vị của núi rừng Măng
Đen, là món đặc sản cuốn du khách khi đặt chân đến Kon Tum.
Các loại rau
quả - Lâm Đồng
Lâm Đồng có Đà Lạt, tỉnh thành nức danh với các loại rau
trái tươi ngon nhờ khí hậu mát mẻ quanh năm. Các đặc sản được nhiều người tình
thích không thể không kể đến những trái dâu chín đỏ căng mọng, những trái hồng
giòn rụm ăn hoài không ngán, chuối Laba ngọt thanh, thơm dẻo. Đặc biệt đến đây,
du khách thường tìm mua atisô, một loại thực vật có nhiều công dụng chữa bệnh.
Hầu như ai cũng thích atisô luộc chấm sốt chua, atisô tẩm bột chiên, nõn atisô
luộc trộn kem tươi, nhất là món atisô hầm giò heo. Bên cạnh đó, các loại trái
cây, rau củ sấy cũng ngày càng trở thành đặc sản của vùng đất Lâm
Đồng.
Rượu cần của người Chu Ru - Lâm Đông
Người Chu Ru tập kết
cốt yếu ở Lâm Đồng, lưu giữ những bản sắc riêng khá đặc biệt. Tuy sống trên cao
nguyên nhưng họ lại giỏi về nghề trồng lúa. Từ lúa gạo, kết hợp với những loại
cây rừng độc đáo, họ đã làm nên thứ rượu cần không nơi nào khác có được. Người
Chu Ru luôn có rượu cần trong nhà, bí quyết làm rượu kỳ công cũng được lưu
truyền từ đời này sang đời khác. Rượu cần của người Chu Ru mang đậm nét văn hóa
của dân tộc, vang danh là thứ men say nồng cháy nhưng ấm dịu. Đêm cao nguyên giá
lạnh sẽ trở nên thi vị khi bạn được nhấp ngụm rượu mặn mà hương vị núi rừng bên
bếp lửa tí tách.
0 nhận xét :
Đăng nhận xét